Wczesne wykrycie raka piersi pozwala na jego wyleczenie. Najważniejszym czynnikiem to umożliwiającym jest regularna profilaktyka radiologiczna i udział w badaniach przesiewowych.

Dr n. med. Paweł Kabata
Klinika Chirurgii Onkologicznej Gdańskiego
Uniwersytetu Medycznego

Mammografia i ultrasonografia to dwie najczęstsze metody diagnostyki chorób piersi. Choć są metodami równorzędnymi, to jednak nie powinny być traktowane jako swoje zamienniki. Odmienne fizyczne zasady obrazowania powodują, że ich zastosowanie będzie się nieco różniło. USG jest metodą lepiej obrazującą piersi o przewadze tkanki gruczołowej, typowe dla osób w młodszym wieku. USG daje także więcej informacji o morfologii obrazowanych zmian pozwalając np. na odróżnienie litego guza od torbieli. Mammografia z kolei, jest badaniem opierającym się na promieniowaniu rentgenowskim, co powoduje, że piersi o gęstym gruczołowym utkaniu są źle obrazowane w tej metodzie. Dlatego też mammografia lepiej sprawdza się w diagnostyce piersi o przewadze tkanki tłuszczowej i niewielkiej ilości tkanki gruczołowej, co typowo obserwowane jest u osób starszych. Jednocześnie należy pamiętać, że te różnice między wspomnianymi metodami obrazowania sprawiają, że w przypadku diagnostyki i przygotowania do leczenia raka piersi są one stosowane jako wzajemnie uzupełniające i pozwalające na uwidocznienie innego rodzaju patologii.

W programach populacyjnych badań przesiewowych mających na celu profilaktykę a także wczesne wykrywanie nowotworów jedynym badaniem o udowodnionej skuteczności, a przez to metodą z wyboru jest mammografia. Zgodnie z zaleceniami powinna ona być wykonywana raz na dwa lata u kobiet w przedziale wiekowym 50-69 lat. W grupie kobiet między 40-49 r.ż. decyzja o rozpoczęciu skriningu mammograficznego powinna być podjęta na podstawie indywidualnej oceny ryzyka zachorowania, podobnie jak decyzja o kontynuacji badań przesiewowych u pań, które skończyły 70 r.ż.      W chwili obecnej brakuje jednoznacznych wytycznych i programów skriningowych dotyczących profilaktycznych badań USG u osób młodszych, natomiast w tych grupach, tj. między 20-40 r.ż. zaleca się przeprowadzenie badania ultrasonograficznego co rok. Należy pamiętać także, że stanowisko ekspertów onkologicznych towarzystw naukowych zaleca wykonanie USG piersi w czasie ciąży – w I trymestrze u wszystkich kobiet po 35 r.ż. oraz u ciężarnych poniżej 35 r.ż. jego rozważenie w I lub II trymestrze i wykonanie w każdym przypadku pojawienia się niepokojących objawów jak guz czy zaczerwienienie.